نوشته‌ها

تفاوت طلاق با فسخ نکاح

تفاوت طلاق با فسخ نکاح

در طلاق باید صیغه طلاق با تشریفات و بیان خاص ادا گردد در صورتی که در فسخ نیازی به آن تشریفات نیست

🍁در طلاق شهادت دو مرد عادل ضروری است در حالیکه در فسخ نیازی به آن نیست.

🍁اگر قبل از نزدیکی طلاق صورت پذیرد زن مستحق نصف مهر است ولی اگر قبل از نزدیکی نکاح فسخ شود زن استحقاق مهر ندارد مگر اینکه موجب فسخ عنن باشد.

🍁اصولا” طلاق به استناد ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی به وسیله مرد واقع می شود جز در موارد مذکور ولی فسخ هم از جانب زن و هم مرد در موارد اختصاصی یا اشتراکی قابل اعمال است.

🍁ثبت واقعه ازدواج طلاق و رجوع امری الزامی است والا مرد به مجازات حبس تعزیری تا یکسال محکوم می گردد ولی در فسخ چنین حکمی نیست.

🍁در طلاق چنانچه رجعی باشد در ایام عده حق رجوع برای زوج وجود دارد ولی در فسخ حق رجوع وجود ندارد.
طلاق در مدت عادت زنانگی یا در حال نفاس صحیح نیست اما در فسخ اینطور نیست.

🍁موجبات طلاق و فسخ با یکدیگر فرق می کند.طلاق تحت شرایطی موجب حرمت ابدی می گردد ولی در فسخ اینطور نیست.

🍁فسخ در صورت تحقق شرایط و موجبات فوری ولی طلاق چنین نیست.

🍁ارجاع به داوری در طلاق هست ولی در فسخ نیست.

🍁طلاق اختصاص به نکاح دائم دارد ولی فسخ در نکاح دائم است و هم در موقت.

🍁در طلاق رجعی اگر زن یا مرد در ایام عده فوت نمایند از یکدیگر ارث می برند ولی در طلاق بائن و فسخ نکاح چنین نیست.

🍁در طلاق رجعی در زمان عده نفقه زن به عهده شوهر است ولی در فسخ نکاح نفقه تعلق نمی گیرد مگر زن حامله باشد.

 

نحوه تقديم دادخواست فسخ نکاح در دادگاه صلاحیتدار

اقامه دعوي در خصوص فسخ نكاح مثل ساير دعاوي حقوقي محتاج تقديم دادخواست مي‌باشد.
خواهان مي‌بايست دادخواست خود را در دو نسخه به طرفيت زوجه يا زوج تقديم دادگاه صلاحيتدار نمايد.

در ستون خواسته دادخواست ضمن تقاضاي فسخ نكاح، علت فسخ نيز بايد به صراحت قيد شود. بعنوان مثال: تقاضاي فسخ نكاح به علت جنون ادواري زوج مستنداً به ماده ۱۱۲۱ قانون مدني.

در قسمت دلايل و منضمات دادخواست علاوه بر ضميمه نمودن فتوكپي مصدق عقدنامه كه مؤيد رابطه زوجيت خواهان و خوانده مي‌باشد، دليل يا دلايلي كه مثبت ادعاي خواهان مي‌باشد نيز بايد ضميمه دادخواست گردد. مثلاً: اگر علت فسخ نكاح جنون باشد مي‌بايست گواهي پزشكي يا گواهي كه حاكي از تحت درمان بودن خوانده است يا استشهاديه چند نفر كه مؤید مجنون بودن زوج يا زوجه است پيوست دادخواست باشد يا خواهان مي‌تواند از دادگاه تقاضا نمايد جهت اثبات ادعاي او موضوع به كارشناس خبره ارجاع گردد.

در ستون توضيحات دادخواست، خواهان مي‌بايست شرح كوتاهي از تاريخ ازدواج – زمان آگاهي از عيب يا تدليس خوانده و مستند دعوي خود را شرح دهد

 

 

فسخ نکاح

فسخ نکاح

وجود بعضی از عیوب در زن یا شوهر موجب انحلال عقد نکاح و قطع رابطه زناشوئی می گردد به عنوان مثال ناتوانی جنسی در شوهر و یا جزام و زمین گیری در زن می تواند از موارد فسخ از طرف یکی از زوجین باشد . البته استفاده از این حق برای زن و شوهر در صورتی است که از وجود این عیب قبل از وقوع عقد مطلع نبوده باشند در غیر این صورت نمی توانند از این حق علیه دیگری استفاده نمایند و یا جنون از عوارضی است که اگر زودگذر نباشد هرچند که مستمر و یا ادواری( به طور دوره ای سالم و بیمار باشد) می تواند از موارد فسخ باشد.
البته ذکر این نکته ضروری است که چنانچه زن پس از وقوع نکاح نیز از جنون همسر خود مطلع گردد می تواند از حق فسخ استفاده نماید ولی شوهر از از این حق محروم است . اختیار فسخی که قانونا به زن یا شوهر داده شده است فوری است یعنی به محض اینکه یکی از طرفین از عیب طرف دیگر مطلع شد باید از این حق استفاده نماید در غیر این صورت حق فسخ او از بین می رود و البته فوریت این حق نیز با توجه به عرف و عادت تعیین می گردد.

منظور از فسخ نکاح آنست که زن یا شوهر نسبت به طرف دیگر و خصوصیات وی در اشتباه بوده است و از آنجایی که از شرایط درست بودن نکاح، رضایت و توافق زوجین است و در این مورد که یکی از آنها نسبت به طرف دیگر در اشتباه بوده و تصور باطلی از او در ذهن داشته مثلا گمان می کرد که وی از سلامت کامل برخوردار بوده ولی بعدا متوجه شده که وی علیل و معیوب می باشد، در این صورت بعد از عقد ، حق فسخ نکاح و بر هم زدن آن را دارد و این در صورتی است که نسبت به عیب یا نقصی که در طرف دیگر است هنگام عقد جاهل بوده.

 

عیب هایی كه به زن و شوهر حق فسخ نکاح می دهد، بر دو دسته اند: بعضی از آنها مختص زن یا شوهر و بعضی مشترك بین آن دو است.

 

عیوب مشترکی (عیوبی که چه در زن باشد و چه در شوهر)که (به طرف مقابل)حق فسخ نکاح می دهد:

♨️یکی از عیوب مشترک، دیوانگی است.
مقصود از دیوانگى، فساد و آشفتگی عقل در جمیع اوقات یا بعض اوقات است.

اگر بعد از عقد زناشویی بر یكی از زوجین معلوم شود كه دیگری دیوانه بوده، حق فسخ دارد.

همچنین اگر بعد از عقد و حتی بعد از آمیزش، مرد دیوانه شود، زن می تواند ازدواج را فسخ كند،.
ولی اگر زن بعد از آمیزش دیوانه شود، مرد حق فسخ ندارد.

♨️از دیگر عیوبی که به عنوان علت فسخ نکاح در بعضی از کتب مطرح شده «دو جنسی بودن» است.

 

انواع عیوب مرد که به زن حق فسخ نکاح می دهد:

♨️عنن: عنن یک نوع بیماری است که به واسطه آن کمر مرد سست شده و در نتیجه از عمل نزدیکی عاجز می گردد. به شرط آنكه بعد از گذشتن مدت يك سال از تاريخ رجوع زن به حاكم، رفع نشود.

♨️خصاء: عارضه مربوط به اخته شدن مرد

♨️ ناتوانی جنسی و وجود مشکل در دستگاه تناسلی: اگر ناتوانی جنسی پس از عقد نیز انجام شود باز هم زن می تواند فسخ نکاح را بخواهد.

♨️جنون مرد: که این مورد نیز حتی اگر پس از عقد بروز کند از موجبات فسخ خواهد بود.

 

انواع عیوب زن که به مرد حق فسخ نکاح می دهد:

چنانچه زن پیش از عقد به یکی از عیوب زیر دچار باشد و مرد از وجود آن آگاه نباشد، حق فسخ نکاح برای مرد به وجود می آید:

♨️قرن
♨️جذام
♨️برص
♨️افضاء
♨️زمین گیری
♨️نابینایی از دو چشم

نکته:
اگر زن بعد از عقد به یکی از معایب فوق دچار شود، حق فسخ برای مرد نخواهد بود.

 

آیا فقط عیوب موجب فسخ نکاح می شوند:

✅ خیر. غیر از عیوب موارد دیگری نیز منجر به فسخ نکاح می گردند . از آن جمله:

♨️ فریب: مانند اینكه با همسرى كه در ظاهر مسلمان است ازدواج مى‏كند، ولى بعد ثابت مى‏شود كه آن زن اهل كتاب است و نه مسلمان، یا با همسرى نكاح مى‏كند به گمان اینكه آزداه است و بعد ثابت مى‏شود كه كنیز است.

♨️نادار شدن به نحوى كه شوهر قادر به پرداخت مهریه نباشد، زن در این شرایط مى‏تواند قبل از دخول نكاح را فسخ كند و اگر دخول انجام گرفته، حق فسخ نكاح را ندارد، بلكله عقد نكاح به قوت خود باقى و مهریه بر ذمه او است، زن نیز باید به خواسته شوهر تن دهد.

♨️نادار شدن به نحوى كه شوهر قادر بر تأمین نفقه نباشد، هرگاه شوهراز دادن نفقه عاجز شد، زن به امید توانگر بودن او در حد توان انتظار كند و بعد مى‏تواند با توسل به مراجع ذى صلاح شرعى خواستار فسخ نكاح شود.

♨️ هرگاه شوهربراى مدت مدیدى غایب شد و آدرسش مشخص نبود و مالى براى نفقه همسر نگذاشته و كسى را براى تأمین نفقه همسر توصیه نكرده باشد و كسى دیگر نیز مسئولیت نفقه را بر عهده نگیرد در چنین حالتى زن مى‏تواند با توسل به مراجع ذى صلاح شرعى، خواستار فسخ نكاح شود.
قاضى او را نخست به صبر توصیه مى‏كند، اگر راضى نشد و تن در نداد، قاضى طلاق نامه را مبنى بر غیبت شوهر تنگدست بودن همسرش در حضور گواهانى كه شوهر و همسر را مى‏شناسند تنظیم مى‏كند، بعد حكم فسخ به اجرا در مى‏آید، و این فسخ یك طلاق رجعى محسوب مى‏شود، اگر شوهر در ایام عده پیدا شد و به خانه برگشت، رجوعش ثابت شده و به زندگى خود ادامه بدهند.

 

اگر زن بعد از عقد بفهمد همسرش معتاد است آيا مى تواند عقد را فسخ كند؟

✅✅✅ اگر زن در موقع عقد شرط كند كه هرگاه شوهر مثلا مسافرت نمايد يا معتاد به موادّ مخدر گردد يا خرجى او را ندهد اختيار طلاق با او باشد اين شرط باطل است.

ولى هرگاه شرط كند كه او از طرف شوهرش وكيل باشد كه هرگاه اين كارها را انجام دهد خود را مطلّقه كند اين وكالت صحيح است و در چنين صورتى حق دارد خود را طلاق دهد.

 

بدانیدکه:
هرگاه زوجه در موقع ازدواج خود را دوشیزه قلمداد کند و خلاف آن ثابت شود، مرد حق فسخ نکاح را دارد.

فرق بین طلاق و فسخ نکاح در چیست؟

فسخ و نکاح تفاوت های زیادی دارند، من جمله:

۱٫ در طلاق باید صیغه طلاق با تشریفات و بیان خاص، ادا گردد. در صورتی که در فسخ نیاز به آن تشریفات نیست (ماده ۱۱۳۲ قانون مدنی).

۲٫ در طلاق شهادت دو مرد عادل ضروری است، در حالیکه که در فسخ نیازی به آن نیست.

۳٫ اگر قبل از نزدیکی طلاق صورت گیرد، زن مستحق نصف مَهر است؛ ولی اگر قبل از نزدیکی، نکاح فسخ شود، زن مستحق مهر نیست، مگر اینکه موجب فسخ، عنن باشد (مواد ۱۰۹۲ و ۱۱۰۱ قانون مدنی).

۴٫ اصولاً طلاق به استناد ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، به وسیله مرد واقع می شود، جز در موارد مذکور در مواد ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ قانون مدنی. ولی فسخ هم از جانب زن و هم از جانب مرد در موارد اختصاصی یا اشتراکی قابل اعمال است.

۵٫ ماده ۶۴۵ قانون تعزیرات، فقط برای عدم ثبت طلاق، مجازات کیفری پیش بینی کرده بود و عدم ثبت فسخ نکاح، مجازاتی نداشت.
اما ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۹۱، با نسخ ماده ۶۴۵ قانون تعزیرات، برای مردی که طلاق و همچنین فسخ نکاح را ثبت ننماید، مجازات کیفری در نظر گرفته است.

۶٫ در طلاق چنانچه رجعی باشد، در ایام عده، حق رجوع برای مرد پیش بینی شده است، ولی در فسخ حق رجوعی در کار نیست.

۷٫ به استناد ماده ۱۱۴۰ قانون مدنی، طلاق در زمان عادت زنانگی یا در حال نفاس صحیح نیست، اما در فسخ این شرایط وجود ندارد.

۸٫ موجبات طلاق و فسخ با یکدیگر متفاوت است.

۹٫ طلاق تحت شرایطی موجب حرمت ابدی می گردد، ولی در فسخ اینطور نیست.

۱۰٫ فسخ در صورت تحقق شرایط و موجبات، فوری است، ولی طلاق چنین نیست.

۱۱٫ ارجاع به داوری در طلاق هست، ولی در فسخ نیست.

۱۲٫ طلاق اختصاص به نکاح دائم دارد، ولی فسخ هم در نکاح دائم و هم در نکاح موقت پیش بینی شده است.

۱۳٫ در طلاق رجعی، اگر زن یا مرد در ایام عده، فوت نمایند، از یکدیگر ارث می برند، اما توارث در طلاق باین (جز در مورد ماده ۹۴۴ قانون مدنی) و فسخ نکاح نیست.

۱۴٫ در طلاق رجعی، در زمان عده، نفقه زن بر عهده زوج است، ولی در فسخ نکاح، به موجب ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی، به زن نفقه تعلق نمی گیرد، مگر زن حامل باشد.