نوشته‌ها

قوانین بین چک و صاحب چک

تا زمانی که چکی در اختیار شما باشد، اصل بر بدهکاری صاحب امضا چک به شماست و صاحب امضا آن، چنانچه مدعی پرداخخ بدهی خود باشد، باید پرداخت وجه چک را به شما اثبات نماید.

اما زمانی که چک در اختیار صاحب امضا چک قرار گرفت، اصل بر پرداخت بدهی اش به شماست و شما باید دریافت نکردن بدهی را اثبات نمایید.

بنابراین از چک هایی که در اختیار دارید، به خوبی محافظت نمایید، چون، در اختیار داشتن چک، بر روی شخصی که مسئول اثبات است، تاثیر به سزایی دارد.

 

زمانی که چک اشخاص که در وجه حامل است را از کسی دریافت میکنید، حتما از دارنده چک بخواهید که پشت آن را به عنوان انتقال، به نام شما، پشت نویسی و امضا کند.

شما اطلاعی از تاریخچه این چک ندارید و ممکن است در معرض اتهامات متعددی قرار بگیرید؛ اما با این کار، همیشه خواهید توانست در زمان بروز مشکل، گرفتن چک را از دارنده قبلی، اثبات نمایید.

چک سندی است تجاری که قانون‌گذار جهت تسریع امور تجاری، مزایایی برای دارنده آن در نظر گرفته و طبق قانون، چک ممکن است در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد باشد و یا با امضاء پشت یا ظهر آن به دیگری منتقل شود؛ اما هنگامی که صادر کننده چک با خط کشیدن عبارت «به حواله کرد» در متن آن پشت نویسی را از کسی که چک در وجه او صادر شده سلب می‌کند و دریافت کننده هم با پذیرش چک موافقت خود را اعلام می‌کند.

در نتیجه به نظر می‌رسد که شخصیت و خود دارنده چک برای صادر کننده مهم بوده و بدین طریق نخواسته است وجه چک مزبور توسط شخص دیگری وصول و یا دریافت گردد، لذا در صورتی که این گونه چک‌ها به دیگری منتقل شود، بانک می‌تواند از پرداخت وجه آن به غیر استنکاف ورزد.

هرچند گروه دیگر از حقوقدانان نظر مخالف داشته و معتقدند چک وسیله پرداخت سریع در امور تجاری محسوب شده و به صرف امضاء و ظهرنویسی اشخاص قابل نقل و انتقال است.

برای ضمانت چک بهتر است یا سفته؟

چک یا سفته

بسیاری از مردم می پرسند برای دریافت ضمانت کاری یا پرداخت وجه از بدهکار ، از وی چه وثیقه ای دریافت نماییم آیا چک بهتر می باشد یا سفته مضافاً به اینکه طی اصلاحیه که سال ۸۲ به قانون چک زده شد ، کلیه چکهای وعده دار ، تضمینی ، مشروط ، سفید امضاء و امانی را در ماده ۱۳ خود به صورت حقوقی دانسته و از وصف کیفری خارج نمود لذا مهمترین امتیاز چک که کیفری بوده از دست رفته اما برای اینکه بتوانیم این دو را مقایسه کنیم بهتر است روش وصول وجه در هر دو را شناسایی و سپس نتیجه گیری نماییم :
روش وصول وجه سفته :

۱⃣ برای وصول وجه سفته ابتدا باید به اداره واخواست سفته مراجعه نمود و فرمی به اسم واخواستنامه را از همان اداره تهیه و جاهای خالی مندرج در آن را مطابق فرم نمونه موجود در اداره تکمیل نماییم . سپس ۲% ارزش سفته بابت هزینه واخواست باید تمبر زده شود . به عنوان مثال سفته ای که ۱/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال است باید ۲۰۰۰/۰۰۰ ریال تمبر زده شود و فیش واریزی بانک ، به اداره واخواست داده شود .
۲⃣ سفته در گوشه سمت چپ خود دارای عدد می باشد و قید شده سفته تا مبلغ فلان مقدار ریال می باشد و بالاترین وجه چاپ شده فعلاً ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال است بنابراین چنانچه کسی ۲/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰ طلب داشته باشد باید ۴۰ برگ سفته را پر کند و همین باعث می شود هنگام واخواست سفته ، زمان تکمیل فرم را ۴ برابر کند حال هر چه قدر عدد بالاتر باشد تعداد سفته های مورد نیاز و زمان مورد نیاز برای تکمیل واخواستنامه بیشتر خواهد شد .
۳⃣ برای تهیه سفته از جانب بدهکار هم مستلزم صرف هزینه گزاف می باشد زیرا هر چه قدر ارزش سفته بالاتر باشد میزان بیشتری برای خرید سفته باید پرداخت نمود . در حال حاضر هر یک میلیون تومان ارزش سفته مبلغ ۳ هزار تومان خریداری می شود .

۴⃣ بعد از واخواست سفته بین ۴۰ روز تا دوماه وقت لازم است که سفته ها و واخواستنامه ها توسط اداره واخواست به صادر کننده آنها ( متعهد ) ابلاغ شود و نسخه ابلاغ شده آن عودت شود تا امکان مطالبه وجه از طریق دادخواست به محاکم حقوقی فراهم گردد .

۵⃣ بعد از این مرحله می توان به دادگاه مراجعه و دادخواست مطالبه وجه داد که به میزان ارزش سفته که خواسته خواهان است مبلغ ۳% تمبر دادرسی باید ابطال شود لذا مثلاً برای ۱/۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال سفته باید ۴۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال تمبر دادرسی ابطال نمود بنابراین ۲% بابت واخواست و ۳% تمبر دادرسی خودش رقمی گزاف خواهد بود . ( ۵% اصل وجه )

۶⃣ سفته را نمی توان به غیر از دادگاه در جای دیگری شکایت نمود ضمن اینکه فقط و فقط از طریق حقوقی می توان پیگیری کرد ولاغیر . دادرسی هم طبق روال امروزه بسیار کند و طولانی پیش می رود .

روش وصول وجه چک :

۱⃣ برای وصول وجه چک ابتدا باید به شعبه عامل مراجعه کرد اگر سیستم شتاب باشد از هر شعبه ای که جزء شعبات همان بانک هستند می توان استفاده نمود و نیازی به پرکردن برگه واخواست نامه نیست زیرا متصدی باجه مربوطه طبق فرم مخصوص ، اقدام به برگشت زدن چک نموده و گواهینامه عدم پرداخت وجه چک به انضمام لاشه چک برگشتی را به دارنده آن تسلیم می نماید . لذا هیچگونه هزینه ای نیاز نیست در حالیکه برای سفته ۲% هزینه واخواست نیاز بود.

۲⃣ چک ، دارای مبلغ نیست لذا نه صادر کننده اینقدر در زحمت می افتد که تعداد بالایی سفته خریداری کند نه دارنده این همه زحمت تکیمل فرم واخواستنامه را دارد زیرا در یک برگ چک می توان به هر میزان مورد نیاز ، مبلغ را نوشت لذا بسیار صرفه جویی در هزینه و وقت هر دو ایجاد خواهد شد .

۳⃣ واخواست چک همان لحظه توسط متصدی شعبه انجام می شود و نیازی به ابلاغ آن به متعهد ( دارنده حساب جاری ) نیست که اصطلاحاً گواهینامه عدم پرداخت گفته می شود . اما سفته بین ۴۰ روز تا ۲ ماه نیاز به زمان برای ابلاغ واخواستنامه دارد .

۴⃣ برای هزینه دادرسی همانند سفته به میزان ارزش چک باید ۳% تمبر دادرسی الصاق نمود اما باید توجه داشت که غیر از هزینه گزافی که صادر کننده برای خرید سفته باید می پرداخت ، دارنده هم باید ۲% تمبر واخواست می داد که با ۳% تمبر دادرسی جمعاًً ۵% می شد اما در چک، نهایتاً همان ۳ % می باشد .

۵⃣ چک را بسته به شرایط می توان در ۳ مرجع به جریان انداخت که عبارت از اداره اجرای اسناد رسمی، دادسرا و دادگاههای حقوقی؛ در حالی که همان طور که گفته شد، سفته تنها در دادگاهای حقوقی قابل پیگیری است.

 


 برخی تفاوت های چک و سفته به شرح زیر است:

✅ چک میتواند جنبه کیفری داشته باشد اما سفته جنبه کیفری ندارد.

✅ برای گرفتن گواهی عدم پرداختِ چک، هزینه ای پرداخت نمیشه اما واخواست سفته هزینه زیادی دارد.

✅ چک را می توان از طریق اجرای ثبت هم اقدام کرد اما سفته را ، نمی شود

چک الکترونیکی چیست

چک الکترونیکی چیست

با اجراى طرح ساماندهى تبادلات چك بانكى به زودى «چک» به صورت الكترونيكى و از طريق موبايل (تلفن همراه) صادر مى گردد

در راستای ساماندهی تبادلات چک در شبکه بانکی شرایطی فراهم شده که چک‌های الکترونیک به زودی و از سال آینده در دسترس قرار خواهد گرفت. این چک‌ها از قابلیت صدور و پیگیری از طریق تلفن همراه برخوردار است.
با اجرای این طرح فیزیک و لاشه چک گردش نمی‌کند، بلکه این تصویر چک است که مبادله شده و در هر جایی از کشور قابل پردازش خواهد بود

 

چك الكترونيكي چيست؟
يك چك الكترونيكي نسخه الكترونيكي و يا به عبارتي نسخه نمايشي چك كاغذي است.
چند ويژگي اوليه چك‌هاي الكترونيكي از اين قرارند: همان اطلاعاتي را دارند كه در چك‌هاي كاغذي موجود است.مي‌توانند با همان ارزش و چهارچوب قانوني چك‌هاي كاغذي پايه‌ريزي شوند.قابليت پيوند به اطلاعات نامحدود و معاوضه سريع بين ساير بخش‌ها.مي‌توانند در هر تراكنش مشابه چك‌هاي كاغذي امروزي استفاده شوند.توسعه قابل استفاده بودن در مقايسه با چك‌هاي كاغذي با اضافه كردن مبلغ.چك الكترونيكي چگونه كار مي‌كند؟چك الكترونيكي به همان روش چك‌هاي كاغذي عمل مي‌كند:نويسنده چك (Payer)، چك الكترونيكي را به كمك انواع مختلفي از دسـتگاه‌هاي الكترونيـكي مي‌نويسـد و سـپس آن را به وسـيله ترمينـال‌هاي دريافـت‌كننده (Payer) به بانك‌هاي دريافت‌كننده واگذار مي‌كند.دريافت‌كننده‌هاي الكترونيكي، چك الكترونيكي را كه نوعي اعتبار رسيده محسوب مي‌شود، در قالب سپرده دريافت نموده و سپس آن را به بانك‌هاي پرداخت‌كننده (Payer’s banks) مي‌سپارند.بانك‌هاي پرداخت‌كننده چك الكترونيكي را تاييد نموده و حساب مرتبط با چك را شارژ مي‌كنند.

 

اموال بدهکارِ متواری قابل شناسایی و توقیف به نفع طلبکار است یا خیر؟

اموال بدهکارِ متواری

سوال:
🔻با سلام بنده واسه یه نفر از مشکین شهر در دزفول در ۲۶/۱۱/۸۸ گوجه فرنگی فرستادم و در مقابل جنس چک دریافت نمودم. موقع وصول چک برگشت شد و در ان زمان بانک اقتصاد نوین در استان ما نبود و من مجبور شدم چک را در ذرفول برگشت بزنم و وکیل بگیرم و اجراییه هم توسط وکیل کشیده شده. اکنون بعد از گذشت ۷ سال موقع زنگ زدن به وکیل میگه طلبکار فراری است و محلی ندارد و به من ادرس بده و من ادرسشو ندارم؛ چون اون یه غریبه است. الان بعد ۷ سال چی کار کنم تا بتونم پیداش کنم؟

💡 پاسخ:
🔻در قانون جدید نحوه اجرای محکومیت های مالی امکان شناسایی و توقیف حساب های بانکی فرد محکوم و نیز سایر اموال وی وجود خواهد داشت.

 


حکم جلب یا قرار جلب بدهکارِ متواری 

حکم جلب لغتی عامیانه است و در حقوق به آن قرار جلب یا دستور جلب گفته می‌شود؛ زیرا در عرف حقوقی و قضایی حکم، به معنای رای دادگاه است؛ در صورتی که دستور جلب رأی محسوب نمی‌شود و نوعی دستور است. قرار جلب، در امور کیفری دستوری است که قاضی پرونده در مراحل مختلف برای دستگیری افراد صادر می‌کند تا آنان را به محضر دادگاه بیاورند.

بنابراین قرار جلب در دو حالت صادر می‌شود؛ گاهی قاضی دادگاه در روند اجرای حکم، برای مجبور کردن فرد به اجرای حکم، قرار جلب صادر می‌کند و گاهی نیز زمانی که هنوز فرد متهم نشده است، قاضی برای رسیدگی به حکم و انجام تحقیقات بیشتر دستور جلب کسی را که از او شکایت شده است، صادر می‌کند، البته در این مورد هنوز معلوم نیست که فرد متهم است یا خیر و فقط اتهام به وی توجه دارد و به این علت که دلایلی برای متهم بودن وجود دارد، قاضی این قرار را صادر می‌کند.

چک سفید امضاء و ماهیت حقوقی آن

چک سفید امضاء و ماهیت حقوقی آن

منظور از سفید امضاء بودن چک، امضاء نداشتن بر روی چک نمی باشد؛ زیرا در چنین صورتی سند مزبور چک نمی باشد (دارای اعتبار نمی باشد).
بلکه چک سفید امضاء حالتی را بیان می کند که چک امضاء دارد؛ اما از جهت محتوا همانند مبلغ، تاریخ و سایر موارد سفید است.

 

چک سفید امضا

چک سفید امضا

 

تعریف چک (سفید امضاء)

در مورد چک سفید امضاء‌تعاریف گوناگونی از سوی نویسندگان حقوقی ارائه شده است که به بعضی از آنها اشاره می شود: – چک سفید امضاء چکی است که صادر کننده آن را فقط امضاء کرده و به طرف مقابل می دهد تا وی بتواند هر زمان که اراده می کند سایر مندرجات آن راتکمیل و آن را به بانک بدهد. – چک سفید امضاء،‌چکی است که فقط صاحب چک آن را امضاء‌نموده، بدون اینکه مبلغ و گیرنده وجه را تکمیل نماید و تکمیل آن برعهده دارنده چک محول می شود تا هر زمان که مایل باشد آن را نوشته و به بانک محل علیه آرائه دهد. – چک سفید امضا‌ء چکی است که فاقد مبلغ می باشد. – چک سفید امضاء، چکی است که در آن مبلغ تعیین نشده است. از این چک اغلب زمانی استفاده می شود که دین بطور کامل و درست معین نیست و به ذینفع اجازه می دهد تا آن را تکمیل نماید. با اینحال، ذینفع ممکن است مبلغ بالایی را با نوشتن مثلا فلان دلار (مبلغ) روی چک، بر دیگری تحمیل نماید – چک سفید امضاء چکی است امضاء شده که به شخصی جهت نوشتن هر مقدار وجهی که مایل به دریافت آن باشد، داده شده است. – چک سفید امضاء، چکی است که پر نشده است. چکی است که فقط دارای امضاء بوده و به حامل آن اجازه می دهد تا هر مبلغی را در آن بنویسد. چکی است که اجازه می دهد مبلغ نامحدودی پول مورد استفاده قرار گیرد. با عنایت به تعاریف مذکور و آنچه از برخی مقررات قانونی استفاده می شود، چنانچه بخواهیم تعریف دقیقتری از چک سفید امضاء بدست دهیم باید آن را چکی بدانیم که حداقل فاقد درج مبلغ باشد خواه تاریخ صدور و ذینفع آن مشخص شده یا نشده باشد. این تعریف را می توان چنین توجیه نمود: شرایطی که مطابق مقررات قانون تجارت، قانون صدور چک و فرمهای چاپی چک باید در ورقه آن درج شود عبارتست از: امضای صادر کننده، تاریخ و محل صدور،‌تعیین ذینفع یا حامل،‌مبلغ،‌بانک محال علیه، شماره حساب جاری صاحب حساب و نام و نام خانوادگی او. در حال حاضر معمولا نام و نام خانوادگی صاحب حساب در چک درج نمی شود و تنها به درج شماره حساب جاری او اکتفا می گردد. همچنین محل صدور نیز نوشته نمی شود و چنین فرض می شود که محل صدور و محل پرداخت محل واحد است. نام بانک محال علیه نیز بوسیله همان بانک ارائه کننده دسته چک با استفاده از مهر در قسمت بالای ورقه چک درج می شود.

چک های قابل وصول از طریق اجراییه ثبت – وکیل چک

وکیل چک

چک های قابل وصول از طریق اجراییه ثبت

۱⃣چکی که به دلیل عدم موجودی گواهی عدم پرداخت آن صادر شده است

۲⃣چکی که به دلیل قلم خوردگی، گواهی عدم پرداخت آن صادر شده است.

۳⃣چکی که به دلیل اختلاف در مندرجات آن گواهی عدم پرداخت آن صادر شده است.

۴⃣چکی که به دلیل کسر موجودی، گواهی عدم پرداخت آن صادر شده است.

۵⃣چکی که به دلیل مسدود بودن حساب، گواهی عدم پرداخت آن صادر شده است.

✅چک های غیر قابل وصول از طریق اجراییه ثبت :

۱⃣چکی که به دلیل عدم مطابقت امضاء یا عدم مشابهت امضاء منجر به گواهی عدم پرداخت شده است.

۲⃣چکی که به دلیل تقدیم وتاخر تاریخ صدور (چک مزورانه ،که در این نوع چک، خود صادر کننده به دلایل مزورانه، تاریخ چک را دستکاری می کند، که خود مراحل اثباتی داردودر این مقال نمی گنجد) منجر به گواهی عدم پرداخت شده است.

در این خصوص ماده ۱۸۸آیین نامه اجرای اسناد لازم الاجرا مصوب سال ۸۷مقرر می دارد:((اگر عدم پرداخت وجه چک به علت عدم مطابقت امضای زیر چک با امضای کسی که حق صدور چک را دارد و هم چنین فقدان مهر در اشخاص حقوقی باشد در اداره ثبت اجراییه صادر نخواهد شد.))
✅طرفیین اجراییه

مقنن فقط به دارنده اجازه تقاضای صدور اجراییه را داده است که منظور از ((دارنده)) اشخاص ذیل می باشد :

۱⃣کسی است که چک در وجه او صادر گردیده است یا قائم مقام او.

۲⃣کسی که چک به نام او پشت نویسی شده است یا قائم مقام او

۳⃣حامل چک در مورد چک های در وجه حامل

✅علیه اشخاص زیر اجراییه صادر می شود.

با توجه به تعداد افراد دخیل در صدور یا ظهر نویسی چک، این تقسیم بندی مفید میباشد ????

۱⃣صدور چک به انفراد

یعنی صادر کننده چک یکنفر باشد، چه افرادی تحت عناوین (وکالت، وثیقه وانتقال) ظهر آن را امضاء کرده باشند یا نه،در هر دو حالت دارنده چک فقط می تواند علیه صادر کننده ی چک در خواست صدور اجراییه نماید.

۲⃣صدور چک به اشتراک

که معمولا صدور اسناد تجاری شرکت ها به این شیوه است، دارنده چک می تواند علیه تمام امضاء کنندگان تقاضای صدور اجراییه را بنماید و مسئولیت آن ها تضامنی است.

اعلام جرم علیه صادر کننده ی چک مانع از در خواست صدور اجراییه برای وصول چک از طریق اداره ثبت نخواهد بود.

????????در نتیجه :
صادر کننده و صاحب حساب در صدور چک به نمایندگی، هردو متضامنا مسئول هستند و به تقاضای بستانکار اجراییه علیه آنها بر اساس تضامن صادر می شود.

اگر صاحبان حساب متعدد و چک با امضای احدی از آنان باشد، اجراییه علیه امضاء کننده صادر می شود.

در مورد چک های وعده دار اجراییه پس از سر رسید صادر خواهد شد.